Een isotoop is een radioactief deeltje dat stralen uitzendt. Als bepaalde isotopen via inspuiting in de bloedbaan worden gebracht, bewegen ze zich door het lichaam. Afhankelijk van hun eigenschappen komen zij in spierweefsel, in bot- of orgaanweefsel terecht. Als de isotopen op een bepaalde plek zijn beland, zenden ze daar een hoeveelheid straling uit naar de omgeving. Deze zwakke (gamma)straling kan met een gammacamera worden opgevangen en via de computer worden omgezet in beeld. Hierna verliest de isotoop zijn werking en verlaat het lichaam via de nieren. De patiënt kan bij het onderzoek stilzitten of -liggen, maar kan ook op een loopband lopen. Het gehele onderzoek kan, inclusief pauzes tussendoor, enkele uren in beslag nemen. Het isotopenonderzoek is een relatief veilig onderzoek. Het brengt de hartfunctie in beeld en de gebieden in het hart waar minder zuurstof aanwezig is.

Onderzoeken

1. Myocardperfusie-scintigrafie
Dit onderzoek bestaat uit een serie opnamen tijdens zuurstoftekort en in rusttoestand. Zuurstoftekort in het hart wordt opgewekt door inspanning (op een fiets of loopband) en/of door inspuiting van een middel dat zuurstoftekort opwekt. Er wordt een isotoop in de bloedbaan gebracht dat door de hartspiercellen wordt opgenomen. Als de hartspier beschadigd is, worden de isotopen niet goed opgenomen en zal er minder straling worden uitgezonden.

Reden voor de test
Dit onderzoek wordt gedaan wanneer het normale inspanningsonderzoek (zie ook inspanningstest) niet goed gelukt is en onvoldoende informatie voor de arts heeft opgeleverd. Een andere reden voor het uitvoeren van deze test is dat de arts een goed beeld wil krijgen van de gebieden in het hart waar vernauwingen aanwezig zijn en/of waar de doorbloeding is verminderd. Vaak gebeurt dat voorafgaand aan een dotterbehandeling of een bypassoperatie.

Het onderzoek

De patiënt is aangesloten op een ECG-apparaat via snoertjes die verbonden zijn met plakkers op de borst en rug. Vervolgens wordt gestart met de inspanning op een fiets of loopband. Er wordt een isotoop toegediend dat via een infuus in de arm of hand in de bloedbaan terechtkomt. Na de inspanning worden met de gammacamera gedurende 15 tot 30 minuten opnamen gemaakt terwijl de patiënt op een onderzoeksbank ligt. Hierna volgt een wachtperiode van drie tot vier uur. Hierna wordt een tweede serie opnamen gemaakt (de serie in rust), die opnieuw 15 tot 30 minuten duurt.

2. Radionuclide-angiografie
Dit onderzoek werkt met een isotoop die zich aan het bloed hecht. Met dit onderzoek wordt het bloed in het hart en de grote bloedvaten in beeld gebracht. Men krijgt informatie over de pompfunctie van het hart. Soms wil de arts weten hoeveel bloed het hart per hartslag uit de linkerkamer wegpompt. Dit wordt de ejectiefractie genoemd. Als het hart niet goed pompt, is de ejectiefractie meestal verminderd.

Het onderzoek

De patiënt staat bloed af via een infuus, waarna zijn bloed wordt vermengd met de isotoop. Na ongeveer een uur krijgt de patiënt dat gemengde bloed weer ingespoten en loopt een uurtje rond, zodat het isotoop goed door de gehele bloedsomloop gemengd is. Vervolgens meet een gammacamera de straling die het hart uitzendt.

3. SPECT, Single Photon Emissie Computer Tomografie, is een gemoderniseerde vorm van het isotopenonderzoek van de hartspier. Het verschil met de andere isotopenonderzoeken is dat er een camera wordt gebruikt die niet stilstaat, maar om de patiënt heen draait. De stralen die de camera opvangt worden door een computer verwerkt. Door die verwerking wordt een ruimtelijk beeld van het hart gevormd in plaats van de vlakke afbeelding die bij gewoon isotopenonderzoek wordt verkregen

Dag 1: scan na inspanning

Deel 1: fietstest

De fietsproef gebeurt op de dienst cardiologie. Eerst wordt een infuus aangebracht. Daarna moet u op een hometrainer fietsen. Via zuigelektroden op de borst en rug kan het Hartfilmpje worden gevolgd tijdens de inspanning. Ook de bloeddruk wordt regelmatig genomen.
Tijdens de maximale belasting wordt een geringe hoeveelheid 99mTc-MIBI via het infuus ingespoten, wat toelaat de doorbloeding op het ogenblik van inspanning in beeld te brengen. Het is dan ook van belang een zo hoog mogelijke inspanning te leveren.

Deel 2: scan (hartscintigrafie)

De scan vindt plaats op de afdeling nucleaire geneeskunde. Ongeveer één uur na de Inspuiting van de speurstof tijdens de fietstest, begint men aan de opnames.Twintig minuten voordien geeft men u melk en chocolade (vetrijk) om de aanwezige speurstof ter hoogte van de nuchtere galblaas te verwijderen.Tijdens het onderzoek ligt u op uw rug met een gamma-camera boven u. Dit apparaat heeft de vorm van een boog en vangt de straling van de toegediende radioactieve stof op waardoor een beeld van uw hart ontstaat. Het is van belang dat u rustig en stil blijft liggen. De opnames duren ongeveer vijftien minuten.

Doel van het onderzoek

Een hartspierscintigrafie (scan) is een onderzoek waarbij de doorbloeding van de hartspier bij inspanning wordt vergeleken met de doorbloeding van de hartspier in rust. De opnames zijn gespreid over twee dagen: de eerste dag na inspanning (dag 1) en de tweede dag in rust (dag 2). Dit gebeurt met behulp van het inspuiten van een minimale hoeveelheid radioactieve speurstof (99mTc-MIBI). Deze stof is niet schadelijk en veroorzaakt geen allergische reacties.

Voorbereiding

U moet minstens zes uur voor het onderzoek nuchter zijn. U mag wel uw medicatie innemen en water drinken, tenzij uw behandelende arts beslist dat bepaalde medicatie moet onderbroken worden. Indien u aan suikerziekte lijdt, moet u dit steeds melden omdat hiervoor bepaalde instructies gelden.

Tegenindicaties

Zwangerschap (of vermoeden van) en borstvoeding.

Uitvoering van het onderzoek

Er worden twee scans van het hart uitgevoerd en dit op twee verschillende dagen:
de eerste scan toont of de doorbloeding van het hart tijdens inspanning al dan niet gestoord is en de tweede scan toont de doorbloeding in rust.

Dag 2: rusttest

Deze scan gebeurt op een andere dag dan de inspanningstest (meestal de eerst volgende werkdag). Hiervoor moet u zich aanmelden op de dienst nucleaire geneeskunde (nuchter). De speurstof wordt voor dit gedeelte van de test toegediend terwijl uw hart in rust is. Verder is de procedure identiek aan die van de eerste scan.

Resultaten
Het resultaat van het onderzoek is niet meteen bekend. Het verslag van de hartscintigrafie wordt naar de arts gestuurd die het onderzoek heeft aangevraagd.