Hartfalen

Hartfalen is een veelvoorkomende medische aandoening waaraan op dit moment meer dan 10 miljoen Europeanen lijden. 1 op de 100 personen van boven de 65 ontwikkelt hartfalen. Elk jaar komen er alleen al in Europa meer dan 600.000 nieuwe patiënten met de diagnose hartfalen bij. De kans om hartfalen te ontwikkelen neemt toe met de leeftijd. 

 

Wat wordt bedoeld met hartfalen?

Hartfalen kan beangstigend klinken, maar het betekent niet dat het hart is gestopt met werken. Hartfalen is over het algemeen een behandelbare aandoening. Het houdt in dat het hart verzwakt is, ‘uitzakt’ en niet meer zo goed werkt (of bloed rondpompt) als het zou moeten. Aangezien het hart onvoldoende bloed naar organen als de nieren en de hersenen pompt, krijgen deze minder zuurstof. Omdat het hart niet hard genoeg pompt, hopen vloeistoffen zich bovendien op in de longen of andere delen van het lichaam, zoals de benen.

 

Wat zijn de klachten
  • Vermoeidheid
  • Een vol gevoel in de bovenbuik, een opgezette buik
  • Kortademigheid en benauwdheid
  • Opgezette benen en enkels (U kan er een putje in drukken)
  • Plots zomaar zwaarder worden.
  • Vaker eruit moeten 's nachts om te plassen en overdag minder
  • Prikkelhoest, vooral bij platliggen
  • U heeft minder trek in de maaltijd
  • Slapeloosheid of onrustige slaap, duizeligheid
  • Koude handen en voeten

     

    Risicofactoren?

    Er bestaan risicofactoren die het ontstaan van hartfalen bevorderen, bijvoorbeeld:
    • Te hoge bloeddruk (hypertensie)
    • Myocardinfarct
    • Beschadigde hartkleppen
    • Vergroot hart
    • Familiaire voorgeschiedenis (vroegtijdig ontstaan van een hartziekte bij de ouders)
    • Diabetes

    Sommige risicofactoren zijn controleerbaar, andere niet. Al deze factoren verhogen de kans op hartfalen. Patiënten die met één of meer van deze risicofactoren te maken hebben, ontwikkelen echter niet noodzakelijkerwijs hartfalen. Indien u ook maar het minste vermoeden hebt dat er iets aan de hand is, neem dan contact op met uw arts.


    De classificatie van hartfalen
    De meeste artsen delen de ernst van hartfalen in vier categorieën in: functionele klasse I, II, III of IV volgens de New York Heart Association (NYHA). Deze klassen bieden een manier om de ernst van het hartfalen van de patiënten te meten op basis van de symptomen tijdens normale activiteiten.
  • Matig tot ernstig hartfalen: Klasse III- en IV-patiënten kunnen problemen hebben met ademhalen wanneer zij eenvoudige dagelijkse activiteiten uitvoeren, zoals naar de brievenbus lopen of de trap oplopen. Veel patiënten met hartfalen klasse IV kunnen ook bedlegerig zijn gedurende het grootste deel van de dag omdat ze zich te zwak voelen om eenvoudige activiteiten uit te voeren, zoals van de ene naar de andere kamer lopen.

  • Licht hartfalen: Patiënten met hartfalen klasse I of II zijn zich er soms niet eens van bewust dat ze hartfalen hebben. Sommigen ondervinden symptomen tijdens inspanning.

     

    Hoe wordt de diagnose van hartfalen vastgesteld?

    Medische voorgeschiedenis

    Lichamelijk onderzoek

    Thorax rontgenonderzoek

    Echocardiogram

    Inspanningstest

    ECG

     

    Om te helpen vaststellen of iemand aan hartfalen lijdt, neemt een arts de medische voorgeschiedenis grondig door. Familiaire voorgeschiedenis, levensstijl en symptomen zijn zeer belangrijk om een idee te krijgen van de ernst van de aandoening van hartfalen. Tijdens een lichamelijk onderzoek kan de arts het hart, de longen, nek, buik en benen controleren, om te zoeken naar tekenen van hartfalen. Een thorax-röntgenfoto laat een ‘silhouet’ (of omtrek) van het hart zien en stelt de arts in staat de omvang en vorm ervan te bekijken. Bij hartfalen is het hart doorgaans vergroot en kunnen er tekenen zijn van vocht in de longen. Bij een echocardiogram worden geluidsgolven gebruikt om de hartkamers en kleppen te bekijken. Het is een veilig onderzoek dat geen pijn doet, waarmee artsen uiteenlopende hartproblemen kunnen vaststellen. Een inspanningstest (stress-test) stelt de arts in staat te beoordelen hoe goed het hart functioneert wanneer de patiënt zich inspant. Een elektrocardiogram (ECG) vormt een eenvoudige en gemakkelijke manier om de elektrische activiteit van het hart vast te leggen. Een ECG kan ook een oude hartaanval aantonen. Een gemakkelijke en betrouwbare manier om elke ritmestoornis vast te stellen is om een elektrocardiogram (ECG) te maken terwijl het abnormale ritme optreedt. Een ECG legt de elektrische activiteit van het hart vast op papier zodat de arts deze kan analyseren. Indien het ECG echter wordt gemaakt terwijl er geen klachten zijn, kan het ECG vaak normaal lijken. De patiënt kan worden gevraagd een draagbare monitor te dragen, een Holter-monitor of event-recorder genaamd, om het hartritme te registreren wanneer de patiënt palpitaties (hartkloppingen of ‘gebons’ in de borst) voelt.

     

    Behandelingsmogelijkheden voor hartfalen
    Standaardbehandeling :
      Veranderingen van levensstijl 
      Rust en beweging 
      Medicijnen
     
    Andere behandelingen voor bepaalde patiënten: 
      Operatie (harttransplantatie, reparatie van een klep)
      Cardiale resynchronisatietherapie
     
     

    In de meeste gevallen is hartfalen een chronische, progressieve aandoening. Dit betekent dat het kan worden behandeld en gecontroleerd, maar dat het een langdurige ziekte is. Veranderingen van levensstijl, zoals minder zout eten, genoeg uitrusten en met mate bewegen, zijn ook belangrijk bij de behandeling van hartfalen. In sommige gevallen kunnen een operatie of cardiale resynchronisatietherapie helpen.


    Medicijnen (één of meer van de volgende middelen kunnen worden voorgeschreven)
  • Diuretica

  • ACE-remmers

  • ARB’s (angiotensinereceptorblokkers)

  • Digitalis (digoxine)

  • Bètablokkers

     

    Medicijnen worden doorgaans gebruikt om het pompvermogen van het hart te vergroten, zwellingen te beheersen (vochtretentie) en om andere symptomen van hartfalen te behandelen.

     
    Operatie
    Wanneer hartfalen wordt veroorzaakt door spierbeschadiging die is opgetreden als gevolg van geblokkeerde kransslagaders, kan een bypassoperatie een optie zijn. Wanneer defecte of aangetaste hartkleppen spierbeschadiging veroorzaken die leidt tot hartfalen, kan een hartklepoperatie om de hartklep te repareren of om de klep door een kunstmatige klep te vervangen, een mogelijke behandeling zijn.
     
    Harttransplantatie
    Sommige patiënten hebben ernstig, progressief hartfalen. Hun symptomen kunnen niet worden verholpen met medicijnen en veranderingen van levensstijl. In dergelijke gevallen kan een harttransplantatie de enige behandelingsmogelijkheid zijn.
     
    Cardiale resynchronisatietherapie (CRT)
    Bij deze therapie wordt een soort pacemaker of ICD geïmplanteerd die door middel van stimulatie de ventrikels van het hart weer gelijktijdig kan laten samentrekken. Deze behandeling is beschikbaar voor bepaalde patiënten met matig tot ernstig hartfalen. Volg de link naar biventriculaire pacemaker voor meer informatie.